Kuru ağız, tükürük bezlerinin yeterli tükürük üretememesi sonucu ağız içinde kuruluk hissinin oluşmasıdır. Tükürük; yutma, konuşma, tat alma, diş ve ağız sağlığının korunması için gereklidir. Bu nedenle tükürük azalınca hem günlük yaşam hem de ağız sağlığı olumsuz etkilenir.
Kuru Ağız Belirtileri
- Sürekli ağız kuruluğu hissi
- Yutma ve konuşmada güçlük
- Dudaklarda çatlama
- Ağız kokusu
- Tat alma bozukluğu
- Diş çürümesi ve diş eti hastalıklarında artış
- Dilin yanması veya acı hissi
- Boğaz kuruluğu, sık su içme ihtiyacı
Kuru Ağız Nedenleri
Kserostomi birçok nedenle ortaya çıkabilir:
1. İlaçlar
- Antidepresanlar
- Antihistaminikler (alerji ilaçları)
- Diüretikler (idrar söktürücüler)
- Ağrı kesiciler
-
Kan basıncı ilaçları
→ Tükürük üretimini azaltabilir.
2. Hastalıklar
- Diyabet
- Sjögren sendromu
- Parkinson
- Alzheimer
- Tükürük bezi enfeksiyonları veya tümörleri
3. Tedaviler
- Baş–boyun bölgesine uygulanan radyoterapi
- Kemoterapi
4. Yaşam Tarzı
- Yetersiz sıvı tüketimi
- Ağızdan nefes alma
- Sigara ve alkol kullanımı
- Yetersiz ağız hijyeni
Kuru Ağız Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi, altta yatan nedene göre planlanır. Tamamen geçmesi mümkün olmasa bile şikâyetler çoğu zaman kontrol altına alınabilir.
1. Yaşam Tarzı ve Evde Bakım Önerileri
- Bol su içmek (gün içine yayarak)
- Şekersiz sakız çiğnemek veya şekersiz pastil kullanmak (tükürük üretimini artırır)
- Sigara ve alkolü bırakmak
- Kafein tüketimini azaltmak (kahve/çay ağız kuruluğunu artırabilir)
- Odanın nem oranını artırmak (özellikle gece)
- Ağızdan nefes alma yerine burundan nefes almak
2. Ağız ve Diş Sağlığına Yönelik Öneriler
- Florürlü diş macunu kullanmak
- Ağız kuruluğuna özel jeller veya spreyler
- Düzenli diş hekimi kontrolü
- Alkol içermeyen gargara tercih etmek
3. İlaçlar ve Medikal Tedaviler
Doktor kontrolünde şu tedaviler uygulanabilir:
- Suni tükürük (tükürük yerine geçer)
- Tükürük uyarıcısı ilaçlar (ör. pilokarpin gibi ilaçlar)
- Tükürük bezi fonksiyonlarının tedavisi (enfeksiyon, tıkanıklık vb.)
4. Altta Yatan Hastalığın Tedavisi
- Diyabet kontrolü
- Sjögren sendromunun uygun tedavisi
- Radyoterapi sonrası destek tedavisi
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
- Kuruluk uzun süredir devam ediyorsa
- Yutma güçlüğü, sürekli ağız kokusu, diş çürümelerinde artış varsa
- Başka ilaçlar kullanıyorsanız
- Sjögren sendromu gibi bir hastalıktan şüpheleniyorsanız
