Tip 1 ve Tip 2 Diyabet Nedir?
Tip 1 Diyabet
Tip 1 diyabet, bağışıklık sisteminin pankreastaki insülin üreten hücrelere saldırmasıyla ortaya çıkar. Bu durum, pankreasın hiç insülin üretememesine neden olur. Genellikle genetik yatkınlıkla ilişkilidir ve çocukluk ya da genç yaşlarda başlar. Kişinin yaşam tarzı bu tür diyabetin oluşumunu etkilemez.
Tip 2 Diyabet
Tip 2 diyabet, vücudun insüline karşı direnç geliştirmesi ya da yeterli insülin üretmemesi sonucu oluşur. Daha çok ileri yaşta görülse de son yıllarda genç yaşlarda da artış göstermektedir. Obezite, hareketsiz yaşam tarzı ve sağlıksız beslenme gibi faktörler Tip 2 diyabetin başlıca nedenleri arasındadır.
Tip 1 ve Tip 2 Diyabet Belirtileri
Her iki diyabet türünde de benzer semptomlar görülse de gelişim süreçleri ve belirtilerin şiddeti farklılık gösterebilir.
Yaygın diyabet belirtileri:
-Aşırı susama ve sık su içme
-Sık idrara çıkma
-Aşırı açlık hissi
-Yorgunluk ve halsizlik
-Bulanık görme
-Yavaş iyileşen yaralar
Tip 1 diyabete özgü belirtiler:
-Ani kilo kaybı
-Sinirlilik, ruh halinde dalgalanmalar
-Kısa sürede hızlı belirti gelişimi (haftalar içinde)
Tip 2 diyabete özgü belirtiler:
-El ve ayaklarda karıncalanma veya uyuşma
-Belirtilerin yıllar içinde yavaşça gelişmesi
Tip 1 ve Tip 2 Diyabetin Nedenleri
Tip 1 diyabet, bağışıklık sisteminin hatalı çalışarak insülin üreten hücreleri yok etmesinden kaynaklanır. Genetik yatkınlık önemli bir rol oynar.
Tip 2 diyabet ise genellikle sağlıksız yaşam tarzı, kötü beslenme, aşırı kilo ve insülin direnci ile ilişkilidir.
Diyabet Risk Faktörleri Nelerdir?
Tip 1 Diyabet İçin Risk Faktörleri
-Ailede diyabet öyküsü
-Genetik yatkınlık
-Belirli coğrafi bölgeler
-Genç yaşta ortaya çıkma eğilimi
Tip 2 Diyabet İçin Risk Faktörleri
-Obezite ve fazla kilo
-45 yaş ve üzeri olmak
-Fiziksel aktivite eksikliği
-Ailede Tip 2 diyabet öyküsü
-Prediyabet durumu
-Gebelikte diyabet yaşamış olmak
-Polikistik over sendromu
-Bel çevresinde yağlanma
Tip 1 ve Tip 2 Diyabet Nasıl Teşhis Edilir?
Her iki diyabet türünün tanısında benzer testler uygulanır. En yaygın kullanılan testler şunlardır:
-A1C testi, son 2-3 aydaki ortalama kan şekeri düzeyini gösterir.
-Açlık kan şekeri testi
-Oral glukoz tolerans testi
Tanı koyulduktan sonra diyabet türüne göre uygun tedavi planı hazırlanır.
Tip 1 ve Tip 2 Diyabet Nasıl Tedavi Edilir?
Tip 1 Diyabet Tedavisi
Tip 1 diyabet kalıcı bir hastalıktır ve insülin enjeksiyonu şarttır. İnsülin pompası da sık kullanılan yöntemlerdendir. Hastalar kan şekeri seviyelerini sürekli izlemeli ve insülin dozlarını buna göre ayarlamalıdır.
Tip 2 Diyabet Tedavisi
Tip 2 diyabet kontrol altına alınabilir bir durumdur. Diyet ve egzersiz en temel tedavi yöntemleridir. Gerekli durumlarda oral diyabet ilaçları veya insülin tedavisi uygulanabilir. Kilo kaybı ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile diyabetin ilerlemesi yavaşlatılabilir.
Diyabette Beslenme Nasıl Olmalıdır?
Tip 1 diyabet hastalarının, karbonhidrat tüketimine göre insülin dozunu ayarlamaları gerekir. Öğün planlaması büyük önem taşır.
Tip 2 diyabet hastaları içinse sağlıklı ve dengeli bir beslenme programı, tedavinin temelini oluşturur. Şekerli, işlenmiş ve karbonhidrat ağırlıklı gıdalardan kaçınmak gerekir. Aynı zamanda lifli besinlere ve düşük glisemik indeksli yiyeceklere ağırlık verilmelidir.
