Hipertansiyon, atardamarlardaki kan basıncının sürekli olarak normalin üzerinde olması durumudur. Bu durum, zamanla kalp, böbrek ve beyin gibi organlara zarar verebilir.
Tanı
Hipertansiyon tanısı genellikle doktor muayenesinde yapılan kan basıncı ölçümleriyle konur. Tek bir yüksek ölçüm, kesin tanı için yeterli değildir. Genellikle birkaç farklı zamanda yapılan ölçümlere bakılır.
Kan Basıncı Değerleri:
- Normal: Sistolik (büyük) tansiyon 120 mmHg’nin altında ve Diyastolik (küçük) tansiyon 80 mmHg’nin altında olmalıdır.
- Yüksek Normal (Prehipertansiyon): Sistolik 120-129 mmHg ve Diyastolik 80 mmHg’nin altında. Bu durum, risk altında olduğunuzu gösterir.
- Hipertansiyon: Sistolik 130 mmHg veya üzerinde ya da Diyastolik 80 mmHg veya üzerinde olması durumudur.
Doktorunuz, doğru tanı koymak için tansiyonunuzu hem muayenehanede hem de evde belli aralıklarla ölçmenizi isteyebilir.
Tedavi
Hipertansiyon tedavisi, hastanın durumuna ve kan basıncı değerlerine göre farklılık gösterir. Tedavinin ana amacı, kan basıncını kontrol altına alarak organ hasarını önlemektir.
Yaşam Tarzı Değişiklikleri Hafif hipertansiyon vakalarında veya ilaç tedavisine ek olarak ilk önerilen tedavi şeklidir:
- Dengeli Beslenme: Tuz, doymuş yağ ve kolesterol alımını azaltmak. DASH diyeti (Hipertansiyonu Durdurmak için Beslenme Yaklaşımı), bu konuda en etkili yöntemlerden biridir.
- Tuz Tüketimini Azaltma: Günde 5 gramdan az tuz (bir çay kaşığı) tüketmek kan basıncını düşürmeye yardımcı olur.
- Fiziksel Aktivite: Düzenli egzersiz (haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta aerobik egzersiz) yapmak önemlidir.
- Alkol ve Sigarayı Bırakma: Alkol ve sigara, kan basıncını yükseltir ve damar yapısına zarar verir.
- Sağlıklı Kilo: Fazla kilolar, kan basıncını yükseltir. Kilo vermek, tansiyonu düşürmede etkilidir.
İlaç Tedavisi Yaşam tarzı değişikliklerinin yeterli olmadığı durumlarda doktorunuz ilaç tedavisi önerebilir. Hipertansiyon tedavisinde kullanılan başlıca ilaç grupları şunlardır:
- ACE İnhibitörleri ve Anjiyotensin Reseptör Blokerleri: Kan damarlarını genişleterek kan basıncını düşürürler.
- Diüretikler: Vücuttaki fazla tuzu ve suyu atarak kan hacmini azaltır ve tansiyonu düşürürler.
- Kalsiyum Kanal Blokerleri: Kalp kaslarının ve damarların kasılmasını kontrol ederek tansiyonu düşürürler.
- Beta Blokerler: Kalp atış hızını yavaşlatarak ve kalbin pompaladığı kan miktarını azaltarak kan basıncını düşürürler.
